ÖZ

Bu çalışma, Türkiye'de ana akım basında yoksulluğun ve yoksulların temsilinde başvurulan hakim stratejileri saptamayı ve çözümlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada en yüksek tirajlı dört gazetede yayımlanan yoksullara dair haber öyküleri, özel bir yazılım aracılığıyla tarandı ve elde edilen haber öyküleri, metin analizi yöntemiyle çözümlendi. Çalışma sonuçlarında bakıldığında şu dört temsil kategorisi öne çıkmaktadır: 1) Fobik (korku ve nefret uyandıran) temsiller 2) patetik (acıma duygusu uyandıran) temsiller, 3) sözde-nesnel (nesnellik iddiası taşıyan, betimsel) temsiller ve 4) yoksulların simgesel olarak yok edilerek temsili. Fobik temsillerde basının sıklıkla “sokak çocukları”, “tinerciler”, “yan kesiciler” olarak adlandırdığı, varoşlarda yaşayan kesimleri konu edindiğini görüyoruz. Bu şekilde yoksullar suçlulaştırılmakta, korkunun ve suçun kaynağı olarak gösterilmektedirler. Patetik temsillerde haber öykülerindeki trajik örüntülerin öne çıkarıldığını, böylece santimantal bir haber söylemine malzeme edildiğini görüyoruz. Sözde-nesnel veya betimleyici temsiller kategorisinde yoksulluğa kaynaklık eden yapısal sorunları görmezden gelen, yoksulluğu istatistiki değerlere indirgeyen haberler bulunuyor. Yok-temsillerde dramatik haber öyküleri içerisinde yoksulluğun ve yoksulların ihmal edildiği, gazete sayfalarından giderek silindiği ve sembolik olarak yok edildiği gerçeğini irdeliyoruz.

Kaynakça

• ADAKLI, Gülseren 2006 Türkiye’de Medya Endüstrisi, Ankara: Ütopya
• ADAMAN, Fikret ve Çağlar KEYDER 2006 “Poverty and Social Exclusion in the slum areas of large Cities in Turkey”. Large Cities in Turkey,” The Report Prepared for the European Commission, Employment, Social Affairs and Equal Opportunities DG.
• AHISKA, Meltem ve Zafer YENAL 2006 Aradığınız Kişiye Şu An Ulaşılamıyor Türkiye'de Hayat Tarzı Temsilleri 1980-2005, İstanbul, Osmanlı Bankası Arşiv ve Araştırma Merkezi.
• BUĞRA, Ayşe ve KEYDER, Çağlar 2003 New poverty and the changing welfare regime of Turkey. Yeni Yoksulluk ve Türkiyenin Değişen Refah Rejimi. Ankara: UNDP- Ajans Türk BUĞRA, Ayşe 2008 Kapitalizm, Yoksulluk ve Türkiye’de Sosyal Politika, İstanbul: İletişim
• BULLOCK, Heather. E. vd. “Media Images of the Poor,” Journal of Social Sciences, 57 (2): 229-246.
• CLAWSON, Rosalee A. ve Rakuya TRICE “Poverty As We Know it: Media Portrayals of the Poor,” Public Opinion Quarterly, 64: 53–64.
• GANS, Herbert. J. 1995 The War against the Poor. New York: Basic Books.
• GILENS, Martin 1996 “Race and Poverty in America.” Public Opinion Quarterly 60(4): 515-41.
• GOLDING, Peter ve MIDDLETON, Sue 1982 Images of Welfare. Oxford: Martin Robertson.
• GÜL, Hüseyin ve GÜL, Songül S., 2008 Yoksulluk ve Yoksulluk Kültürü Tartışmaları, Türkiye‟de Yoksulluk Çalışmaları Der. N. Oktik, İzmir, 57–96.
• IYENGAR, Shanto 1991 Is anyone responsible? How television frames political issues. Chicago: University of Chicago Press.
• KENDALL, Diana 2005 Framing Class: Media Representations of Wealth and Poverty in America. Rowman & Littlefield Publishers: Lanham.
• KENSICKI, Linda Jean “Nor Cure For What Ails Us: The Media-Constructed Disconnect Between Societal Problems and Possible Solutions,” J&MC Quarterly Vol: 81 No.1: 53-73 KURBAN, Dilek “Mevsimlik İşçiler: Zorunlu Göç Mağdurları,” Bianet, 10/08/2007 http://bianet.org/biamag/bianet/100867-mevsimlik-isciler-zorunlu-goc- magdurlari
• MCCORMICK, Chris Constructing Danger : The Misrepresentation of Crime in the News, Halifax, NS, Canada, Fernwood Publishing Company, Limited.
• MURDOCK Golding 1982 “Large Corporations and the Control of the Communications Industries”, Culture, Society and the Media, M. Gurevich (ed.), London:Routledge.
• ÖZCAN, Yusuf Ziya ve ÖZCAN, Kıvılcım 2003 “Measuring Poverty and Inequality in Turkey, 2001”, Topics in Middle Eastern and North African Economies, Elektronik dergi, 5. http:// www.luc.edu/publications/academic/
• ÖZKÖK, Ertuğrul “Kaptan kendini 592 metrede sanıyor”, (14 Mart 2009) URL: http:// arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=11147847 PARISI, Peter “A Sort of Compassion: The Washington Post Explains the ‘Crisis in Urban America.’” Howard Journal of Communications 9:187–203.
• RADİKAL Gazetesi, 2010 “Sosyal yardım yoksulluğu azaltmadı”, Ekonomi, URL: http:// w w w . r a d i k a l . c o m . t r / R a d i k a l . a s p x ? aType=RadikalHaberDetay&ArticleID=990437&Date=29.04.2010&Ca tegoryID=101 (son erişim: 24 Nisan 2010)
• ROBINSON, Fred vd. 2009 “Poverty in the Media Being Seen and Getting Heard”, Şehir yok: Joseph Rowntree Foundation.
• MCKENDRİCK, John H. Vd. 2008 “The Media, Poverty and Public Opinion in the UK,” http:// www.jrf.org.uk/sites/files/jrf/2224-poverty-media-opinion.pdf (son erişim: 10 Eylül 2010) SOLOSKI, John News Reporting and Professionalism: Some Constraints on the Reporting of the News, News, Howard Tumber (ed.), Oxford: Oxford University Press.
• TANRIÖVER, Hülya “Medya’da Kadınların Temsil Biçimleri ve Kadın Hakları İhlalleri,” Kadın Odaklı Habercilik (Hazırlayan: Sevda Alankuş), İstanbul: IPS